trendpos logo orange

Stok Sayımı Nasıl Yapılır? Market ve Bakkallar İçin Pratik Rehber

Market raflarında ürünleri sayım listesi ve barkod okuyucuyla kontrol etme

TL;DR: Stok Sayımı Nasıl Yapılır?

Stok sayımı, işletmede fiilen bulunan ürünleri tek tek veya uygun ölçü birimiyle kontrol edip kayıtlı stok miktarıyla karşılaştırmaktır. Market ve bakkalda önce ürün listesi hazırlanır, raf ve depo ayrı kontrol edilir, koli ve adet birimleri netleştirilir. Sayım sırasında devam eden satış ve mal girişleri ayrıca kaydedilmelidir. Fark varsa hemen stok miktarını değiştirmek yerine ikinci sayım yapıp eksik satış, iade, fire veya yanlış ürün kaydını araştırın. Düzenli sayım, sipariş planlamasını ve stok kayıtlarının güvenilirliğini iyileştirir.

Stok Sayımı Nedir, Neden Yapılır?

Stok sayımı, ürünlerin programda veya defterde görünen miktarıyla raf ve depoda gerçekten bulunan miktarının uyuşup uyuşmadığını kontrol etmektir. Örneğin program 24 kutu süt gösterirken raf ve depoda toplam 21 kutu bulunuyorsa üç adet fark vardır. Bu durumun nedeni satışın yanlış kaydedilmesi, fire, eksik teslimat veya hatalı ürün tanımı olabilir.

Sayım yalnızca yıl sonunda yapılan muhasebe işi değildir. Özellikle çok satan, kolay karışan veya yüksek maliyetli ürünleri daha sık kontrol etmek günlük işletme yönetiminde faydalıdır.

Stok Sayımından Önce Nasıl Hazırlık Yapılır?

  1. Sayılacak ürün gruplarını, rafları ve depoyu belirleyin.
  2. Her ürünün barkodunu, adını, paket boyunu ve stok birimini kontrol edin.
  3. Mümkünse aynı ürünleri aynı yerde toplayın; depodaki ve raftaki ürünleri ayrı alanlarda işaretleyin.
  4. Sayımın başlangıç saatini not edin ve mümkünse sakin saatleri tercih edin.
  5. Sayım devam ederken satış ve mal girişlerinin nasıl kaydedileceğini çalışanlarla netleştirin.
  6. Sayım formunu veya sistemden alınan ürün listesini hazırlayın.

Sayım esnasında karmaşa yaşamamak için kimin hangi rafı sayacağı önceden belli olmalıdır. İki kişinin aynı alanı bağımsız olarak sayması kontrol sağlayabilir; fakat aynı ürünün raf ve depoda iki kez toplamaya dahil edilmemesine dikkat edilmelidir.

Market ve Bakkalda Fiziki Stok Sayımı Nasıl Yapılır?

Ürünler barkodu, adı, paket boyu ve satış birimi eşleşecek şekilde sayılmalıdır. Sadece toplam kutu sayısına bakmak, farklı boy ve varyantların birbirine karışmasına neden olabilir.

  1. Raf üzerinde bulunan ürünleri ürün bazında sayın.
  2. Depodaki aynı ürünleri ayrıca sayın.
  3. Koliyle duran ürünleri satılan stok birimine çevirin.
  4. Bozuk, iade bekleyen veya satılamaz ürünleri ayrı işaretleyin.
  5. Raf ve depo toplamını kayıtlı miktarla karşılaştırın.
  6. Şüpheli farkları başka bir kişiyle veya ikinci sayımla doğrulayın.

Örneğin 12’li bir koli ve rafta 5 adet aynı ürün bulunuyorsa, stok birimi adet ise toplam 17 adet sayılır. Koli ve adet aynı satırda dönüşüm yapılmadan toplanmamalıdır.

Raf ve Depo Sayımı Nasıl Birleştirilir?

Raf ve depo ayrı sayılır, ardından aynı ürün ve stok birimi üzerinden birleştirilir. Örneğin rafta 8, depoda 15 adet olan ürünün toplam fiziksel stoğu 23 adettir. Depodaki miktarı unutmak gereksiz siparişe, raftaki miktarı ikinci kez eklemek ise stok fazlası görünmesine yol açabilir.

Sayım listesinde raf ve depo sütunlarının ayrı tutulması, farkın nereden kaynaklandığını daha kolay anlamanızı sağlar. İade için ayrılan veya satışı mümkün olmayan ürünlerin de normal satılabilir stokla karışmaması gerekir.

Stok Sayım Farkı Nasıl Hesaplanır?

Sayım farkı, fiziksel sayım sonucundan sistemde kayıtlı stok miktarının çıkarılmasıyla bulunur. Sonuç negatifse fiili stok kayıttan azdır; pozitifse fiziksel stok fazla çıkmıştır.

Sayım Farkı = Fiziksel Sayım − Sistem Stoğu

Örnek Sayım ve Fark Tablosu

Aşağıdaki tablo eğitim amaçlı örnektir; tüm ürünler adet üzerinden takip edilmektedir.

Ürün Sistem Fiziki sayım Fark Kontrol
Süt 1 L 20 20 0 Uyumlu
Makarna 500 g 30 27 −3 Yeniden say
Su 1,5 L 18 20 +2 Girişi incele

Örnekte makarna için fark -3 ise önce satış, iade, fire ve depo girişleri kontrol edilmelidir. +2 farkı bulunan su için de kayda işlenmemiş bir mal girişi olup olmadığı araştırılmalıdır. Farkın işareti tek başına nedenini göstermez.

Sayım Sırasında Satış Devam Ediyorsa Ne Yapılmalı?

Müşteriye satış devam ederken sayım yapmak mümkündür ancak karşılaştırmanın hangi ana ait olduğu net olmalıdır. Örneğin raftaki sütler sayıldıktan sonra müşteri iki kutu satın alırsa sistem stoğu azalırken daha önce yazdığınız fiziksel sayı değişmez. Bu nedenle sayım tamamlandığında anlık kayıtlar uyuşmayabilir.

Mümkünse yoğun olmayan saatte sayın ve sayım sırasında satılan ürünleri ayrıca not edin. İşletmenin kullandığı yazılımda sayım kesiti veya özel sayım işlevi varsa doğrulanmış akışa göre ilerleyin. Böyle bir özellik bulunmuyorsa başlangıç ve bitiş saatlerini yazarak hareketleri karşılaştırın; “sayım sırasında satış yokmuş” gibi davranmayın.

Barkodla Stok Sayımı Yapılabilir mi?

Evet, uygun cihaz ve yazılım kullanıldığında barkodlar ürünün doğru tanınmasına yardımcı olabilir. Fakat barkodu okutmak her zaman ürün miktarının otomatik sayıldığı anlamına gelmez; bazı işlemlerde adet girilmesi veya barkodun her ürün için tekrarlanması gerekir.

TrendPos temel ürün ve stok kayıtlarını yönetir. Özel el terminali, depo Android modülü veya sayım ekranının cihaz bazında nasıl çalıştığı ise kullanılacak sürüm ve modüle göre doğrulanmalıdır. Genel barkodlu satış mantığı için barkod sistemi kurulum rehberine bakabilirsiniz.

Stok Farkı Bulunduğunda Nasıl Düzeltme Yapılır?

Sayım farkını gördüğünüzde önce farkın gerçek olduğunu doğrulayın. Aynı ürünün yanlış rafta bulunması, bir kolinin açılmamış olması, yanlış barkod seçimi veya satışın sayım sırasında yapılması gibi nedenler sonucu değiştirebilir.

  • İlk sayıma geri dönüp ilgili raf ve depoyu yeniden kontrol edin.
  • Koli/adet ve litre/kilogram gibi birimlerin karışmadığını doğrulayın.
  • Son ürün girişlerini, satışları, iptalleri, iadeleri ve fireleri inceleyin.
  • Gerekirse farkın nedenini açıklayan not ekleyin ve yetkili kişinin onayıyla kayıt düzeltmesi yapın.
  • Düzeltme sonrası yeni stok miktarını örnek satışla veya ek kontrolle doğrulayın.

Bilinmeyen her farkı doğrudan “fire” diye kaydetmek doğru değildir. Kayıt düzeltmesinin nedeni işletmenin kullandığı muhasebe ve stok düzenine uygun belirlenmelidir.

Stok Sayımı Ne Sıklıkla Yapılmalı?

Bütün işletmeler için tek bir sayım sıklığı yoktur. Hızlı satılan, yüksek değerli, bozulabilir veya kaybolma riski yüksek ürünler daha sık kontrol edilebilir. Düşük hareketli ürünler için daha geniş periyotlar yeterli olabilir.

Pratik bir yaklaşım günlük kritik ürün kontrolü, haftalık seçili ürün sayımı ve dönemsel daha geniş envanter sayımı yapmaktır. Bu örnek bir işletme düzenidir; muhasebe ve yasal sayım yükümlülüklerinin yerine geçmez.

Stok Sayımında En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

  • Açık koliyi tam koli gibi saymak
  • Farklı paket boylarını aynı ürün zannetmek
  • Depodaki ürünleri raf sayımına dahil etmemek
  • İade veya hasarlı ürünleri satılabilir stokla karıştırmak
  • Sayım sırasında gerçekleşen satışları hesaba katmamak
  • Sistemdeki miktara bakarak fiziksel sayıyı önceden varsaymak
  • Şüpheli farkı ikinci kez saymadan düzeltmek
  • Düzeltmenin nedenini ve tarihini kaydetmemek

Sayım formunu kısa ve anlaşılır tutmak, birim ve bölge alanlarını ayırmak, çalışanların uygulayabileceği kadar sade bir süreç kurmak hata riskini azaltır.

Stok Sayımı ile Stok Takip Programı Nasıl Birlikte Kullanılır?

Stok programı satış ve ürün hareketlerini kayıt altında tutar; fiziksel sayım ise bu kayıtların gerçek ürünlerle uyumunu kontrol eder. İkisi birbirinin yerine geçmez. Düzenli kayıt tutulması, sayımda çıkan farkların araştırılmasını kolaylaştırır.

TrendPos Standart temel barkodlu satış ve stok takibini süresiz ücretsiz sunar. Programın doğrulanmış özellikleri üzerinden ürün girişlerini ve satış hareketlerini takip ederek fiziki sayımlar için daha düzenli bir kayıt temeli oluşturabilirsiniz. TrendPos masaüstü sürümünü inceleyebilirsiniz.

Stok Sayımı Kontrol Listesi

  • Sayım tarihi ve saati kaydedildi mi?
  • Raf ve depo ayrı sayıldı mı?
  • Aynı ürünün barkodu ve paket boyu kontrol edildi mi?
  • Koli/adet dönüşümleri doğru yapıldı mı?
  • İade ve hasarlı ürünler ayrıldı mı?
  • Sayım sırasında devam eden satış ve girişler kaydedildi mi?
  • Şüpheli farklar ikinci kez sayıldı mı?
  • Fark nedenleri kontrol edilip düzeltmeler belgelendi mi?

Stok Sayımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Stok sayımı nedir?

İşletmedeki gerçek ürün miktarının sayılıp kayıtlı stokla karşılaştırılmasıdır.

Stok sayım farkı nasıl bulunur?

Fiziksel sayımdan sistem stoğunu çıkarın. Örneğin 17 adet sayılırken sistemde 20 adet görünüyorsa fark -3 adettir.

Market stok sayımı nasıl yapılır?

Önce ürün listesini ve stok birimini netleştirin, raf ile depoyu ayrı sayın, sayım sırasında gerçekleşen hareketleri kaydedin ve farkları ikinci kontrolle araştırın.

Stok sayımı sırasında satış yapılabilir mi?

Yapılabilir; ancak sayımın hangi zamana ait olduğu ve sayım sırasında yapılan satışlar ayrıca izlenmezse kayıtlar yanlış karşılaştırılabilir.

Her ürün tek tek mi sayılmalı?

Ürünün satış birimine göre sayılmalıdır. Kapalı koli içindeki adet biliniyorsa doğru dönüşüm yapılabilir; karışık koliler ayrıca kontrol edilmelidir.

Barkod okuyucu stok sayımı için yeterli mi?

Barkod okuyucu ürünün tanınmasına yardımcı olur. Miktarın nasıl kaydedileceği kullanılan programın ve varsa ek sayım modülünün özelliklerine bağlıdır.

Sayım farkı hemen stoktan düşülmeli mi?

Önce farkın gerçek olduğundan emin olun, satış ve giriş kayıtlarını kontrol edin. Gerekli düzeltme doğrulandıktan sonra uygun neden ve yetkiyle kaydedilmelidir.

TrendPos ile Satış ve Stok Kayıtlarınızı Düzenli Tutun

Düzenli stok sayımı, raftaki ürünle programdaki miktarın birbiriyle uyumlu kalmasına yardımcı olur. Satış, ürün girişi ve iade hareketlerini daha kolay takip etmek isterseniz TrendPos Standart’ı ücretsiz indirebilir ve işletmenizin günlük stok kayıtlarına düzen getirebilirsiniz.

Ücretsiz barkod programını hemen indirin

TrendPos Standart satılık değildir, tamamen ücretsizdir. Windows bilgisayarınıza kurun, 35.000+ hazır ürünle kasaya geçin.

Windows için indirÜcretsiz

Çerezleri Kullanıyoruz Daha iyi bir web deneyimi için çerezlere izin vermelisiniz.